Interpelacja nr
13109 do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Szanowny Panie Ministrze!
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie
praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
określa odpowiedzialność odszkodowawczą gmin wobec właścicieli lokali
mieszkalnych z tytułu niedostarczenia osobie uprawnionej, z mocy wyroku
sądowego, lokalu socjalnego. Odpowiedzialność gmin za niedostarczenie lokalu
socjalnego osobie uprawnionej z mocy wyroku eksmisyjnego nie budzi obecnie
wątpliwości, zaś jej podstawą jest art. 417 Kodeksu cywilnego, który w § 1
stanowi, iż za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub
zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb
Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca
tę władzę z mocy prawa.
Z
uwagi, iż gminy nie posiadają wystarczającej liczby lokali socjalnych mogących
zaspokoić rosnącą coraz szybciej liczbę niezrealizowanych wyroków eksmisyjnych,
narażają się w ten sposób na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec właścicieli
lokali mieszkalnych. Właściciele mieszkań sprawniej i skuteczniej wykorzystują
swoje uprawnienia w postaci uzyskania odszkodowań od gmin za niedostarczenie
lokalu socjalnego osobie uprawnionej na mocy wyroku sądowego, które to coraz
bardziej obciążają samorządowe budżety. Narastająca fala sukcesywnie
wzrastających odszkodowań niewątpliwie nie rozwiązuje problemu, jakim jest brak
lokali socjalnych, ale dodatkowo poprzez uszczuplenie budżetów gmin pogłębia te
trudności. Skala odszkodowań na rzecz właścicieli lokali, zarówno tych
zinstytucjonalizowanych, jak też prywatnych, sięga już w przeciągu roku
kilkudziesięciu milionów złotych i niestety ma tendencję wzrostową. Należy
pamiętać, że uiszczenie odszkodowania przez gminę na rzecz właściciela lokalu
mieszkalnego nie rozwiązuje problemu braku lokali socjalnych, gdyż takie
odszkodowanie gmina będzie zobligowana uiszczać na rzecz właściciela lokalu
dopóki nie zapewni osobie zajmującej jego lokal bez tytułu prawnego mieszkania
socjalnego. Zasadniczym powodem deficytu lokali socjalnych są oczywiście
ograniczone środki pieniężne, jakimi gminy na ten cel dysponują, tym bardziej
iż koszta z takimi lokalami związane to nie tylko koszty ich budowy, ale również
przygotowania gruntu do takiej inwestycji czy też późniejszej ich eksploatacji
i remontów.
Przepisem, który czyni zadaniem własnym gmin zaspokojenie mieszkaniowych
potrzeb ludności, w szczególności tej o niskich dochodach, jest art. 4 ustawy o
ochronie praw lokatorów (...), który stanowi, iż do obowiązków własnych gmin
należy w tym zakresie:
-
tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty
samorządowej,
-
zapewnienie lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także
-
zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Taka konstrukcja przepisu, poprzez powierzenie tych zadań jako zadań własnych
gmin, skutkuje koniecznością zapewnienia przez gminy w swych budżetach środków
finansowych na ich realizację, co w kontekście narastającej fali odszkodowań za
brak lokali socjalnych powoduje nadmierne ich obciążenie i poważne trudności
gmin z prawidłowym wywiązywaniem się ze swych obowiązków nie tylko w zakresie
mieszkalnictwa, ale również w zakresie innych ustawowych obowiązków. Owszem,
ustawa o ochronie praw lokatorów (...) stwarza możliwość otrzymywania przez
gminy dotacji celowych ze środków budżetu państwa na realizację tych zadań.
Przykładem wsparcia gmin w przedstawionym powyżej zakresie jest ustawa z 8
grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań
chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 251, poz.
1844, z późn. zm.), jednakże wydaje się, że zakres wsparcia gmin zapewniony
przez tę ustawę jest niewspółmierny do wzrastających w tym zakresie potrzeb i
kosztów koniecznych do ich zaspokojenia. Pozostawienie gmin bez znaczącego
wsparcia finansowego na potrzeby rozwiązania problemu braku lokali socjalnych
może wywołać znaczące trudności w prawidłowej realizacji zadań własnych
generujących coraz większe koszty.
Art. 75 Konstytucji RP stanowi, iż władze publiczne prowadzą politykę
sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności
przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz
popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. W
świetle ustawy o ochronie praw lokatorów (...) zadania w postaci rozwoju
budownictwa socjalnego i zapewnienie środków finansowych na ten cel zostały scedowane
wyłącznie na gminy, zaś możliwość wsparcia finansowego ze środków budżetu
państwa jest mocno ograniczona.
W
związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1.
Jaka jest skala finansowego wsparcia gmin na podstawie ustawy z 8 grudnia 2006
r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych,
noclegowni i domów dla bezdomnych w poszczególnych latach jej obowiązywania?
2.
Czy przewidywane są nowe regulacje prawne zapewniające określone rozwiązania systemowe
mające na celu dodatkowe, ze środków budżetu państwa, finansowe wsparcie gmin w
rozwiązaniu problemu braku lokali socjalnych?
Z
wyrazami szacunku
Poseł Jarosław Górczyński
Warszawa, dnia 19 grudnia 2012 r.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz